De verbreding heeft ook effect op het watersysteem. Zo verleggen we de Geleenbeek en leggen we een nieuwe faunapassage aan.
(Fiona, Rijkswaterstaatreporter:)
FIONA: Rijkswaterstaat verbreedt de A2 tussen Het Vonderen en Kerensheide.
In beide richtingen komt er een rijstrook bij.
Voor jou betekent dat een betere doorstroming,
meer verkeersveiligheid en een betere bereikbaarheid. Fijn!
Maar voor dieren betekent meer asfalt vaak een kleiner en versnipperd leefgebied.
Daardoor kunnen ze hier zelfs uitsterven. Niet fijn natuurlijk.
Daarom is er bij dit project veel aandacht voor natuur
en nemen ze maatregelen om negatieve effecten voor dieren te beperken.
(Ze loopt naar een man.)
Hé Victor!
Jij houdt je als ecoloog bij Rijkswaterstaat bezig met de natuur rondom deze snelweg.
Kun je ons een kort inkijkje geven in de maatregelen die jullie nemen?
VICTOR LOEHR: We verbinden de leefgebieden van fauna weer met elkaar.
Dit deel van de A2 is aangelegd in de jaren zestig.
Toen was er veel minder kennis van de effecten op de natuur.
Daardoor was er minder aandacht voor het verbinden van leefgebieden voor dieren.
Dat herstellen we nu.
Hoe doen jullie dat dan?
We leggen faunapassages aan en parkways, dat zijn brede, groene bermen,
zodat dieren zich weer over de weg, onder de weg en langs de weg kunnen bewegen.
(Aldus Victor Loehr, ecoloog Rijkswaterstaat.)
FIONA: Een van de dieren waar rekening mee wordt gehouden,
is de bijzondere en zeldzame ingekorven vleermuis.
Daar kan Heleen, senior ecoloog bij Boskalis, ons meer over vertellen.
(De vrouwen lopen over een viaduct.)
Heleen, wat maakt de ingekorven vleermuis zo bijzonder?
HELEEN BROIER: De ingekorven vleermuis is heel bijzonder,
omdat hij in Nederland alleen in deze regio voorkomt met grote kolonies.
Hij is ook heel bijzonder, omdat hij echt gebonden is aan vegetatie,
dus struiken en bomen om langs te vliegen, hij vermijdt open gebied.
En ze krijgen net als alle vleermuizen maar één jong per jaar.
Eén jong per jaar?
-En die overleven ook nog eens niet altijd.
Dus daarom is die soort heel kwetsbaar ook.
-Ja.
Wat is hier bij de A2 het probleem?
Hier is de uitdaging: de vleermuizen wonen aan de ene kant van de snelweg,
maar zoeken hun voedsel aan de andere kant van de snelweg.
Op deze locatie kunnen ze nog oversteken, maar als we de snelweg gaan verbreden,
moeten er bomen weg, waardoor dus de afstand te groot wordt.
En om te voorkomen dat ze gepakt worden door een uil,
gaan ze op maaiveldhoogte verder vliegen... Ze gaan omlaag.
Maar als je hier op laag niveau vliegt over het asfalt heen,
dan overleef je het niet als er een vrachtwagen of een auto langskomt.
De ingekorven vleermuizen vliegen al honderden jaren dezelfde route
en op precies die plekken gaan we ook de maatregelen treffen,
zodat ze in de toekomst ook erover kunnen blijven vliegen.
Zo leggen we smalle viaducten aan met een groenstrook erop,
zodat ze ook via de struiken veilig over kunnen steken.
We gaan bestaande kunstwerken iets breder maken, waar we ook wat struiken op planten,
zodat ze ook via die struiken over kunnen steken.
En we zorgen ervoor dat er nog onderdoorgangen beschikbaar zijn,
zoals een tunnel of een beekje dat onder de snelweg door geleid wordt.
En in de uitvoering zorgen we er ook voor
dat we alleen maar ingrepen doen als ze in winterslaap zijn,
dus dat we ze ook niet storen op het moment dat ze actief zijn.
Maar kun je zo'n vleermuiskolonie niet gewoon verplaatsen?
Dat gaat echt niet. Ze zijn zo klein en zo teer, ongeveer tien gram.
Als je ze allemaal zou gaan vangen, dan zouden ze van de stress al overlijden.
Nu hebben die maatregelen zelfs voor meer bouwtijd gezorgd van de werkzaamheden.
Waarom is zo'n klein beestje zo belangrijk?
Zo'n beestje is heel belangrijk, omdat het ecosysteem heel fragiel is, heel kwetsbaar.
Als er een soort uitvalt, zoals de ingekorven vleermuis,
kan het zijn dat hij de vliegen niet meer vangt
die hij normaal gesproken vangt, en dat er een vliegenplaag komt.
En het is wettelijk verplicht.
-Klopt, hij is ook wettelijk beschermd.
(Aldus Heleen Broier, ecoloog Boskalis.)
FIONA: Van een bedreigde vleermuis die graag over de A2 wil vliegen,
naar een bedreigde diersoort die het liever onder de grond zoekt.
Victor, de das: zwart-wit, bosdier, hoe groot ongeveer?
Dassen zijn behoorlijk grote dieren.
Veel mensen verkijken zich erop,
maar ze kunnen het formaat van een middelgrote hond bereiken.
Ze zijn ook heel sterk. Ze graven holen, burchten, en die kunnen meters diep zijn.
Het lastige voor ons is dat dassen graag graven op plaatsen waar mensen bouwen,
omdat bijvoorbeeld grondophopingen waar een weg op ligt,
heel aantrekkelijk zijn voor dassen.
FIONA: Ja, want de das had ook hier aan de A2 een burcht
juist op de plek waar die verbreding gaat komen, hè?
Dat klopt.
-Hoe hebben jullie dat opgelost?
We hebben ruim voorafgaand aan de werkzaamheden een kunstburcht aangelegd.
Die geeft een goede plek en een veilige plek voor dassen om te verblijven.
Daar konden ze naartoe verhuizen.
Als ze dat niet zelfstandig deden al, dan maakten wij de plaats
waar ze oorspronkelijk leefden, steeds een beetje minder geschikt,
de bosschages weg, waardoor ze uiteindelijk een andere plek hebben gezocht.
Ja, om ze zo een beetje te verleiden om naar deze kunstburcht te verhuizen?
Ja, dat klopt.
FIONA: Want hoe gaat het eigenlijk met de das in het algemeen in Nederland?
Een stuk beter dan in de jaren tachtig,
want toen was de das bijna uitgestorven in Nederland.
Ook op deze locatie langs de A2 gaat de situatie beter worden voor dassen,
omdat de faunapassages die we aanleggen,
gaan zorgen dat het leefgebied van de das veel beter aaneengesloten wordt.
Dat is belangrijk voor de gezondheid van die populatie.
Ze krijgen een veel groter gebied daarmee.
-Dat klopt.
De A2 wordt breder, maar niet ten koste van alles wat hier leeft.
Door rekening te houden met soorten zoals de ingekorven vleermuis en de das,
en door werkzaamheden af te stemmen op de natuur,
ontstaat een veilige weg voor mensen en dieren.
(Het Nederlandse wapenschild met daarnaast: Rijkswaterstaat. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het beeld wordt geel met wit. Beeldtekst: Meer informatie? Kijk op a2vonderenkerensheide.nl.)
STEVIGE MUZIEK DIE STOPT
Corridor Geleenbeek
Net ten zuiden van de huidige kruising van de Geleenbeek met de A2 en het Julianakanaal creëren we een bypass voor de Geleenbeek. Dit is een faunapassage waar ook water doorheen gaat. Bij de kruising van het Julianakanaal komt een faunapassage in de vorm van een ecoduiker met een doorlopende oever. Hiermee verbinden we de ecologische omgeving van Echt-Susteren . Daarnaast zorgt deze maatregel er voor dat het overtollige water van de Geleenbeek wordt afgevoerd naar de Maas. De Middelsgraaf, een beek bij Echt-Susteren, moet door de verbreding van de A2 naar het oosten worden verlegd. Hier sluit hij aan op de Geleenbeek, ter hoogte van de bypass. Tot slot wordt de Molenbeek Echt gevoed met water uit de Geleenbeek via een persleiding. Dit verbetert de waterkwaliteit.
Faunapassage Den Uil
De ecologische oost-west-verbinding faunapassage Den Uil verbindt de Grensmaas met de beekdalen en natuurgebieden bij Susteren en Nieuwstadt. Tussen Graetheide en Guttecoven is één van de weinige onderlangse kruisingen van de A2 mogelijk via de onderdoorgang Den Uil. We vervangen deze onderdoorgang en maken hem geschikt voor diersoorten als de ree, bunzing, hermelijn, das, wezel, boommarter en wilde kat. De onderdoorgang functioneert daarnaast als dwarsverbinding voor (langzaam) verkeer.